Overbelasting
De rode zandstenen deklaag met opvallende treden steekt uit boven de kristallijne basis (kelder) in het noordelijke Zwarte Woud en in de aangrenzende delen van het Centrale Zwarte Woud. De meest resistente oppervlaktelaag op het trapoppervlak van de Grindenhöhen, die sterk wordt opgelost door de zijrivieren van Murg en de gesloten Enzhöhen, is het verkiezelde hoofdconglomeraat (middelste rode zandsteen). In het oosten en noorden zijn de platen van de Boven-Buntsandstein (plaat zandsteen en rode klei). Ten zuiden van de Kinzig versmalt de rode zandsteen tot een rand in het oosten van de bergen.
IJstijd en vormgeving
Het wordt als bewezen beschouwd dat het Zwarte Woud zwaar vergletsjerd was tijdens de piekperioden van ten minste de Riss- en Würm-ijstijden (tot ongeveer 10.000 jaar geleden). Glaciale landvormen kenmerken vrijwel het gehele Hoge Zwarte Woud en de hoofdbergkam van het Noordelijke Zwarte Woud. Elders zijn ze alleen duidelijk zichtbaar in een groot aantal cirques, die voornamelijk naar het noordoosten gericht zijn. Met name in dit opzicht leidde sneeuwophoping op de zon- en windbeschutte hellingen van de plateaus op de toppen tot de vorming van korte cirque-gletsjers, die deze trechtervormige depressies uitsleten. Sommige cirque-meren, zoals de Mummelsee , Wildsee, Schurmsee en Glaswaldsee, zijn nog steeds bewaard gebleven in deze depressies, deels dankzij heraanleg van dammen.
Kelder
Gneisrotsen overheersen in de kelder. Verschillende grote granieten lichamen drongen door in de loop van oudere bergformaties. Deze bevinden zich bijvoorbeeld tussen de Kinzig en het Midden-Murgtal. De vorming van ertsafzettingen werd geassocieerd met magmatische verschijnselen, waarvan sommige door de mens werden gebruikt voor mijnbouw. Vermeldenswaard zijn ook de depressies in Rotliegend, bijvoorbeeld de Baden-Baden-depressie, met gedeeltelijk dikke kwarts-porfier en tufsteenplafonds (blootgesteld op het Battert-rotsmassief, in het stadsdeel Baden Baden).
formatie
Het Zwarte Woud, dat is ontstaan in het Laat-Tertiair – Paleoceen – werd in verschillende mate omhooggestuwd, alsof door een gigantische golf. Het zuidelijke Zwarte Woud, met de Feldberg als hoogste piek (1493 m), werd het meest intens beïnvloed, terwijl het gebied rond de Hornisgrinde (1164 m) minder werd getroffen. Tussen deze twee uitersten liggen brede tektonische troggen, zoals de rivierdalen van de Kinzig en de Murg. Het Zwarte Woud bestaat uit twee geologische eenheden: een ouder kristallijn basement, ook wel bekend als het basementgesteente, en de daarbovenliggende deklagen van Bunterzandsteen.
